سپس به شهرهاى خراسان مسافرت كردم و از آنجا بسوى عراق عجم شدم و از آنجا به عراق عرب رفتم و به بغداد و نواحى آن رسيدم ، تا بالاخره به بلاد روم افتادم و با حكماى اين شهرها مباحثه كردم و اطباى آنها را ديدم و از حقيقت مشكلات خود از آنها پرسش كردم و از آنچه در نزد ايشان بود فايده بردم تا بدانجا كه معلوماتى گرد آوردم كه هيچ‌كس بدانها دسترسى نداشت و ليكن با همهء اين كوشش و سير و طواف كردن بلاد و رسيدن تا بروم ، چون بدقت نگريستم ديدم كه مجهولات من بيشتر از معلوماتم است تا اينكه در سال 681 به رسالت به مصر به خدمت " ملك منصور قلاوون " رسيدم و در آنجا به سه شرح كامل از كليات ( قانون ) برخوردم . يكى از آن فيلسوف محقق " علاء الدين ابو الحسن على بن ابى الحزم قرشى " معروف به " ابن النفيس " دومى از آن طبيب كامل ، " يعقوب بن اسحق السامرى " متطبب ، سومى از آن طبيب حاذق " ابو الفرج يعقوب بن اسحق " متطبب مسيحى ، معروف به " ابن القف " بود و همچنين جواب‌هايى را كه سامرى از سؤالات طبيب " نجم الدين بن مفتاح " داده بود خواندم و نيز به " تنقيح القانون " كه " هبة اللّه بن جميع اليهودى مصرى " نوشته و در آن شيخ الرئيس را رد كرده برخوردم و جز اين ، شروح و ردهايى را ديدم و خواندم آنچه از مشكلات كتاب برايم باقى مانده بود آشكار گشت . به نحوى كه هيچ اشكال و ابهام باقى نماند و ديگر محل قيل و قالى نداشتم و چون دريافتم كه هيچ‌كس را در باب اين كتاب بيش از من آگاهى و اطلاع نيست ، مصلحت ديدم كه بشرح آن بپردازم و مشكلات آن را توضيح دهم و مبهمات آن را تحرير كنم و فوايد آن را زياد كنم و موجز آن را بسط دهم و مبانى آن را استوار گردانم . » « 1 » قانون از پنج كتاب تشكيل شده است . هر كتاب به چند فن ، و هر فن نيز به چند تعليم ، و هر تعليم نيز به چند فصل تقسيم شده است . اما اين بخش‌بندى در سراسر كتاب يكسان نيست . كتاب‌هاى اول و سوم به چند فن و كتاب دوم به دو مقاله ، و كتاب چهارم نيز به چند فن تقسيم شده است . گزارش كلى ، اما مختصر ساختار كتاب بدين شرح است :

--> ( 1 ) . على اصغر حلبى ، تاريخ فلاسفهء ايرانى از آغاز اسلام تا امروز ، ص 624 تا 628 .